Hollandse Vereniging voor Genealogie ‘Ons Voorgeslacht’

Informatie en regels voor wapenregistratie

Het staat iedereen vrij in Nederland een wapen te voeren en om wel of niet gebruik te maken van de mogelijkheid tot een wapenregistratie. Een wapenregistratie is feitelijk een wapen op een plaats deponeren zodat anderen daar kennis van kunnen nemen.
Bij een wapenregistratie wordt het wapen door een aantal deskundigen nauwkeurig bekeken om vast te stellen of het wapen aan alle heraldische normen voldoet, of de motivatie klopt betreffende de gekozen stukken en of het een uniek wapen is.
Een wapenregistratie kan ook dienst doen als juridisch bewijs bij schending van het copyright.

De Hollandse Vereniging voor Genealogie 'Ons Voorgeslacht' is een onafhankelijke vereniging, opgericht in 1946, die als doel heeft de beoefening van genealogie en heraldiek te bevorderen.
Het actieve onderzoek en publicatie gebied is het oude graafschap Holland en zijn invloedsferen maar voor de wapenregistratie geldt heel de Benelux.
De vereniging geeft iedere maand een genealogisch tijdschrift 'Ons Voorgeslacht' uit, bezit een bibliotheek te Rotterdam en heeft voor haar leden een vrij toegankelijke genealogische databank op Internet. De Hollandse Genealogische Databank (HoGenDa) is inmiddels uitgegroeid tot de grootste databank in zijn soort en bezit daarin ook een heraldische databank.

Wie maken gebruik van wapenregistratie?

• Families die al lang een wapen voeren, maar daar een officiële status en bekendheid aan willen geven.
• Genealogen die meerdere wapens van dezelfde familie hebben gevonden en daarin geadviseerd willen worden.
• Iemand die een ongekleurd wapen of zegel heeft gevonden en advies wenst over de kleurstelling.
• Genealogen die geen wapen hebben gevonden maar als bekroning op hun werk alsnog een historisch onderbouwd wapen willen laten ontwerpen en vastleggen.
• Aanvragers van persoonlijke wapens zonder historische onderbouwing.

Voor wie geldt wapenregistratie?

Bij een wapenregistratie kan men opgeven voor wie de registratie gaat gelden. In de meeste gevallen gaat dat om de naamdragende afstammelingen van de stamvader. Maar het is ook mogelijk persoonlijke wapens te registreren. Zo iets gebeurt als men persoonlijke objecten in het schild plaatst.

Algemene heraldische criteria

• Een heraldisch college beoordeelt de te registreren wapens naar de in de Nederlandse heraldiek geldende regels en gewoonten. Deze houden o.a. in dat geen gecompliceerde schildverdelingen, geen overdaad aan figuren en geen ongebruikelijke figuren worden toegepast.
• Wapenbeschrijvingen dienen gesteld te zijn volgens de in de Nederlandse heraldiek gebruikelijke terminologie.
• De motieven, die aan het ontwerp van een te registreren wapen ten grondslag liggen, zijn mede van invloed op het oordeel van het Heraldisch College.
• Het te registreren wapen mag niet identiek zijn aan dat van een publiekrechtelijk lichaam of aan een wapen dat al door een andere familie werd of wordt gevoerd. Evenmin mag het een zodanige gelijkenis hebben met bestaande wapens dat verwarring kan ontstaan.
• Op het vorenstaande kan een uitzondering worden gemaakt, wanneer het wapen aantoonbaar gedurende meer dan honderd jaar door de voorouders van de aanvrager is gevoerd.

Criteria ten aanzien van het ontwerpen van wapens

• Een wapen bestaat in principe uit: een schild, helm met helmteken, dekkleden en wrong. Eventueel mag het wapen verder getooid worden met schildhouders, voetstuk en spreuk.
• Gevierendeeld wordt alleen toegepast wanneer werkelijk twee of meer bestaande wapens worden gecombineerd.
• Een hartschild wordt bij voorkeur gebruikt wanneer dit het wapen van een heerlijkheid betreft.
• Er worden geen verdelingen toegepast die, in combinatie met bepaalde figuren, een verleende wapenvermeerdering suggereren.

Wat wordt de aanvragers geboden?

• Het wapen wordt opgenomen in het wapenregister van de vereniging.
• De aanvrager ontvangt een certificaat van de wapenregistratie.
• Het wapen wordt ontdaan van privégegevens op het openbare gedeelte geplaatst in de Heraldische Databank van de Hollandse Genealogische Databank (HoGenDa) en met volledige omschrijving op het besloten gedeelde.
• Het wapen en de registratie worden periodiek in kleur in het tijdschrift 'Ons Voorgeslacht' afgedrukt. De aanvrager ontvangt hiervan als bewijsnummer twee exemplaren. De wapenregistraties van Belgen worden ook in het Belgische heraldische tijdschrift 'Heraldicum disputationus' afgedrukt.
  Extra exemplaren dienen vooraf besteld te worden en de kosten bedragen € 7,50 per exemplaar.

Waaraan moeten de aanvragers voldoen?

• Een aanvraagformulier invullen.
• Een duidelijk wapen in een jpg-bestand inleveren.
• Een stamreeks oplopend tot minstens het jaar 1750 bijsluiten.
• Bij een persoonlijk wapen hoeft geen stamreeks ingeleverd te worden.

Kosten?

De kosten van een wapenregistratie bedragen € 100,-.

Samengevat de procedure bij een wapenregistratie

De aanvrager stuurt het aanvraagformulier tot wapenregistratie in, aangevuld met een duidelijk wapen (liefst digitaal in een jpg-bestand) en stamreeks in de vorm van het bijgeleverde voorbeeld bij het aanvraagformulier. Daarna ontvangt de aanvrager een ontvangstbevestiging en hoort hij of de registratie al dan niet in behandeling wordt genomen. Indien dit laatste het geval is wordt de reden van de afwijzing vermeld en advies gegeven om de aanvraag alsnog te verbeteren en in orde brengen. Vervolgens wordt door een aantal deskundige heraldici de aanvraag nauwkeurig bekeken op correctheid van de stamreeks, de motivatie voor de gekozen stukken en wordt het getoetst aan de heraldische normen, de artistieke juistheid en de uniciteit.

Na deze ronde ontvangt de aanvrager een proefcertificaat om te kunnen corrigeren. Tegelijk met het proefcertificaat wordt ook de nota verstuurd. Na uw akkoord en betaling wordt het wapenregistratie certificaat ondertekend toegezonden. Het wapen wordt opgenomen in het wapenregister van de vereniging. Vervolgens wordt het wapen ingevoerd in de Heraldische Databank van de Hollandse Genealogische Databank en de registratie wordt met gekleurd wapen periodiek in het tijdschrift 'Ons Voorgeslacht' afgedrukt.
De totale afhandeling zal ca. 2 weken in beslag nemen.

Indien gewenst wordt vrijblijvend advies gegeven waar u het beste een handgeschilderd wapen kunt laten vervaardigen.

Aanvraag zenden aan:

Hollandse Vereniging voor Genealogie 'Ons Voorgeslacht'
T.a.v. de heer V.H. van Steenbergen van der Es
Oude Kanonsdijk 80
7205 AR Zutphen

Of per e-mail: vanderes@xs4all.nl